Cholesteatoom

Diagnose

Een cholesteatoom is een ophoping van verhoornende huidcellen in het middenoor en het mastoïd, die langzaam groeit en omliggende structuren kan beschadigen. De diagnose wordt meestal gesteld met de oormicroscoop of de endoscoop: Het trommelvlies is aan de bovenzijde ingetrokken of er is een perforatie waaruit een witachtige massa zichtbaar wordt. Een gehoortest laat zien of de gehoorbeentjes al betrokken zijn; een CT-scan kan de uitgebreidheid en de betrokkenheid van het bot nauwkeuriger in beeld brengen.

Symptomen

Kenmerkend is een aanhoudende, etterige en vaak onaangenaam ruikende afscheiding uit één oor, vaak gepaard met toenemend gehoorverlies of een drukkend gevoel. Omdat de massa botstructuren kan aantasten, zijn duizeligheid, oorsuizen of zwakte van de gezichtsspieren waarschuwingssignalen die op korte termijn onderzocht moeten worden.

Oorzaken

Een cholesteatoom ontstaat meestal door een aanhoudende ventilatiestoornis van de buis van Eustachius: het trommelvlies trekt in het bovenste gedeelte naar binnen en vormt een zakje waarin huidcellen zich ophopen. Na trommelvliesperforaties of operaties kan huid het middenoor ingroeien; in zeldzame gevallen is de aanleg aangeboren.

Behandelmogelijkheden

Een cholesteatoom kan niet met druppels of medicijnen worden verwijderd; de behandeling is operatief. Tijdens de operatie wordt de massa via een toegang achter het oor verwijderd en wordt het mastoïd uitgeruimd. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen technieken waarbij de achterwand van de gehoorgang behouden blijft en technieken waarbij een blijvend open holte ontstaat. Beschadigde gehoorbeentjes kunnen tijdens dezelfde of een latere operatie door middel van een tympanoplastiek worden hersteld. Vanwege het risico op hernieuwde groei worden gedurende vele jaren controleafspraken aanbevolen.

Na de ingreep

Na de operatie wordt de wond meerdere weken verzorgd en beschermd; het oor mag in deze periode niet onder water komen. Tijdens de genezing vinden gehoorcontroles en microscopische controleonderzoeken plaats. Soms volgt na enkele maanden een tweede operatie om het resultaat te controleren, achtergebleven weefsel te verwijderen of het gehoor te verbeteren.