Zamknięcie kanału półkolistego w przypadku BPPV niepoddającego się leczeniu

Rozpoznanie

Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy (BPPV) powstają, gdy drobne kryształki wapniowe przemieszczają się z plamki przedsionka do kanału półkolistego i zaburzają w nim przepływ endolimfy. Rozpoznanie ustala się za pomocą manewru położeniowego z pomiarem ruchów gałek ocznych — oczopląs wskazuje, który kanał półkolisty jest zajęty; najczęstsza postać dotyczy tylnego kanału półkolistego. Przed operacją należy wykluczyć inne przyczyny położeniowych zawrotów głowy, takie jak dehiscencja kanału półkolistego, przetoka przychłonkowa lub zaburzenie ośrodkowe w obrębie móżdżku.

Objawy

Typowe są krótkie, silne napady wirowych zawrotów głowy wywoływane zmianą pozycji — podczas obracania się w łóżku, siadania, kładzenia się lub schylania — którym towarzyszą nudności, wymioty, pocenie się i silne poczucie niepewności. Między napadami często utrzymuje się niepewność chodu i unikanie czynności wywołujących objawy; same napady trwają zwykle tylko kilka sekund.

Przyczyny

Najczęściej kryształki odrywają się bez zewnętrznej przyczyny w wyniku związanych z wiekiem zmian w plamce zmysłowej; częściej dotyczy to osób po urazach głowy, po chorobach ucha wewnętrznego, po dłuższym unieruchomieniu w łóżku i z niedoborem witaminy D. Jeśli BPPV ustępuje przez wiele miesięcy mimo powtarzanych manewrów repozycyjnych, określa się je jako oporne na leczenie.

Możliwości leczenia

Leczeniem z wyboru są powtarzane manewry uwalniające; dopiero gdy przez wiele miesięcy nie przynoszą one wystarczających efektów, rozważa się zamknięcie zajętego kanału półkolistego. W tym celu podczas operacji części skalistej kości skroniowej odsłania się kanał półkolisty i zamyka jego krótki odcinek pyłem kostnym, tkanką łączną lub tkanką powięziową, tak aby kryształki nie mogły już wprawiać endolimfy w ruch. W serii 55 operowanych uszu we wszystkich przypadkach wyeliminowano położeniowe zawroty głowy; u części pacjentów wystąpiło trwałe pogorszenie słuchu, a przejściowa niepewność chodu jest częsta. Po zabiegu przeprowadza się kontrole słuchu i równowagi; utrzymującą się niestabilność leczy się treningiem równowagi.