Złamania kości nosa

Rozpoznanie

Złamanie kości nosa jest najczęstszym złamaniem twarzoczaszki. Po urazie nos ocenia się z zewnątrz i od wewnątrz: sprawdza się skórę pod kątem obrzęku, tkliwości i nieprawidłowego ustawienia, a za pomocą rynoskopii lub endoskopii nosa ocenia się błonę śluzową, przegrodę nosa oraz ewentualne nagromadzenie krwi między przegrodą a błoną śluzową. Zdjęcia rentgenowskie nosa są rzadko potrzebne; tomografię komputerową wykonuje się dodatkowo, gdy podejrzewa się inne urazy twarzy lub podstawy czaszki.

Objawy

Typowe są ból, obrzęk i uczucie ucisku w okolicy grzbietu nosa, a także krwawienie z nosa w pierwszych godzinach, uczucie trzeszczenia przy dotyku i widoczne skrzywienie nosa. Przy tym urazie często występują zasinienia powiek i okolic oczu. Jeśli utrzymuje się jednostronne utrudnienie oddychania przez nos lub przegroda nosowa jest uwypuklona, konieczna jest szybka ocena lekarska; zaburzenia widzenia lub podwójne widzenie po urazie twarzy są wskazaniem do natychmiastowego zgłoszenia się do szpitala.

Przyczyny

Złamania kości nosowej najczęściej są następstwem bezpośredniego uderzenia w nos, na przykład podczas uprawiania sportu, wskutek upadku, podczas szarpaniny lub w wypadku drogowym. Ponieważ kość nosowa jest cienka i wystająca w porównaniu z pozostałymi kośćmi twarzy, może ulec złamaniu już pod wpływem niewielkiej siły. U dzieci należy sprawdzić, czy uraz wpływa na wzrost szkieletu nosa; utrzymująca się po złamaniu jednostronna niedrożność nosa może wskazywać na uraz przegrody nosowej.

Możliwości leczenia

W pierwszych godzinach najważniejsze są chłodzenie, tamowanie krwawienia i ułożenie górnej części ciała w uniesieniu; krwiak przegrody nosa jest niezwłocznie opróżniany, aby nie doszło do uszkodzenia warstwy chrzęstnej. Jeśli kość nosowa jest przemieszczona, zwykle nastawia się ją metodą zamkniętą do prawidłowej pozycji, w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, zależnie od wieku i rozległości urazu. Z nastawieniem najczęściej czeka się do ustąpienia obrzęku, zwykle kilka dni, u dzieci krócej niż u dorosłych. Następnie prawidłowe ustawienie utrzymuje się przez kilka dni za pomocą szyny zewnętrznej i niewielkich szyn wewnętrznych umieszczonych przy przegrodzie; w tym czasie należy chronić nos przed uderzeniami i nie wydmuchiwać go mocno.

Jeśli utrzymuje się nieprawidłowe ustawienie lub utrudnione oddychanie przez nos, zabieg można powtórzyć w późniejszym terminie lub uzupełnić operacją korekcyjną nosa. Po złamaniu kości nosa sprawdza się, czy przegroda nosowa jest prosta i czy obie strony nosa są drożne; obustronne bóle głowy, utrzymujące się strupy lub nawracające infekcje są wskazaniami do ponownej oceny.