Krwawienie z nosa

Rozpoznanie

Krwawienie z nosa (epistaxis) należy do najczęstszych stanów nagłych w praktyce laryngologicznej. Najczęściej pochodzi z przedniej części przegrody nosa, gdzie kilka drobnych naczyń przebiega bardzo powierzchownie. Po zatamowaniu krwawienia nos ocenia się endoskopowo w celu odnalezienia jego źródła; badanie krwi może wykazać zaburzenia krzepnięcia, a pomiar ciśnienia tętniczego — czynnik sprzyjający krwawieniu.

Objawy

Typowa jest jasna krew wypływająca do przodu z jednego otworu nosowego, często po wydmuchiwaniu lub pocieraniu nosa albo przy suchej błonie śluzowej. Jeśli krew spływa głównie do gardła, krwawienie występuje po obu stronach lub utrzymuje się mimo spokojnego uciskania przez ponad około pół godziny, może to być tylne, cięższe krwawienie. Zawroty głowy, bladość i nudności przy silnym krwawieniu są powodem do natychmiastowego zgłoszenia się do szpitala.

Przyczyny

Krwawienia z nosa najczęściej są następstwem podrażnienia lub urazu błony śluzowej: wskutek dłubania w nosie, silnego wydmuchiwania nosa, suchego powietrza w ogrzewanych pomieszczeniach, przeziębień, zapaleń alergicznych lub długotrwałego stosowania aerozoli do nosa. Sprzyjają im utrzymujące się podwyższone ciśnienie tętnicze, leki hamujące krzepnięcie, wrodzone zaburzenia krzepnięcia i zmiany w naczyniach krwionośnych. W przypadku jednostronnej, cuchnącej wydzieliny bierze się pod uwagę również obecność ciała obcego.

Możliwości leczenia

Najpierw należy zastosować proste środki pomocy: usiąść prosto, lekko pochylić głowę do przodu i nieprzerwanie uciskać dolne dwie trzecie nosa przez co najmniej dziesięć minut. Jeśli źródło krwawienia zostanie znalezione w przedniej części nosa, zwykle poddaje się je koagulacji – prądem elektrycznym (elektrokauterem) lub chemicznie za pomocą środka przyżegającego, w obu przypadkach po znieczuleniu miejscowym i usunięciu strupa krwi. Jeśli to nie wystarcza, można zastosować tampony, balony nosowe lub tamponadę tylną; przy nawracających krwawieniach można operacyjnie zamknąć naczynie.

Po koagulacji następuje okres oszczędzania leczonej okolicy: nie należy dłubać w nosie ani mocno go wydmuchiwać, należy utrzymywać nawilżenie błony śluzowej, a przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych kontynuować wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Ponieważ świeżo zamknięte miejsce może ponownie krwawić w pierwszych dniach, podlega ono kontroli; w przypadku nawracających epizodów ponownie ocenia się krzepnięcie krwi, ciśnienie tętnicze i stan jamy nosowej.