Chirurgia nowotworów

Rozpoznanie

Większość zmian skórnych jest łagodna, jednak niektóre mają charakter złośliwy i dlatego powinny być wcześnie usunięte. Aby rozpoznawać nowotwory złośliwe możliwie wcześnie, ważne są regularne badania profilaktyczne, które pozwalają od razu wykryć ewentualne zmiany i wdrożyć niezbędne leczenie.

Profilaktyka

Jeśli te nowotwory skóry – a w szczególności raki i czerniak złośliwy – zostaną wcześnie wykryte i leczone, istnieje bardzo duża szansa na całkowite wyleczenie. Dlatego dobrą możliwością profilaktyki są badania przesiewowe w kierunku nowotworów skóry (badania służące ich wczesnemu wykrywaniu), wykonywane co dwa lata od 35. roku życia.

Możliwości leczenia

Kaszaki: Kaszaki powstają w wyniku stanów zapalnych gruczołów łojowych. Gdy ujścia gruczołów łojowych są zatkane, wydzielina, na przykład tłuszcze, nie może wydostawać się na zewnątrz. W rezultacie powstają łagodne torbiele wypełnione głównie tłuszczem (kaszaki), które mogą jednak osiągać wielkość kurzego jaja.

Dolegliwości pojawiają się, gdy kaszak ulegnie zapaleniu lub gdy oprócz tłuszczu zgromadzi się w nim również ropa. Wczesne usunięcie jest zasadne, zwłaszcza w celu zapobiegania powstawaniu nieestetycznych blizn.

Usuwanie raka podstawnokomórkowego: Raki podstawnokomórkowe często występują u osób o jasnej karnacji, które narażają się na intensywne i zbyt częste promieniowanie słoneczne. Zazwyczaj rozwijają się na obszarach skóry wystawionych na działanie słońca (szyja, głowa, dłonie).

Ogniska wtórne, tak zwane przerzuty, z reguły nie występują w przypadku raków podstawnokomórkowych. Zmienione chorobowo obszary skóry wycina się skalpelem z szerokim marginesem: jest to najlepsza metoda pozwalająca na długotrwałe usunięcie nowotworowej zmiany skórnej.

Usunięte fragmenty skóry są wysyłane do laboratorium, aby mogły zostać dodatkowo zbadane przez lekarza specjalizującego się w badaniu tkanek (patologa). W ten sposób można jednoznacznie ustalić, jaki nowotwór występował i czy udało nam się go całkowicie usunąć.

Usuwanie raka: raki (czyli raki kolczystokomórkowe) występują najczęściej u osób starszych mieszkających w gorących, słonecznych regionach. Podobnie jak raki podstawnokomórkowe często pojawiają się na obszarach skóry często narażonych na promieniowanie słoneczne (szyja, głowa, grzbiety dłoni).

Ogniska wtórne, czyli przerzuty, występują w przypadku raków stosunkowo rzadko. Zmienione chorobowo obszary skóry usuwa się skalpelem, aby umożliwić trwałe wyleczenie. Próbki tkanek wysyłamy do laboratorium w celu oceny przez patologa: może on sprawdzić, czy rak został przez nas wycięty w całości.

Usunięcie czerniaka złośliwego: czerniak złośliwy (ze względu na barwę nazywany także czarnym rakiem skóry) jest najbardziej złośliwym nowotworem skóry. Jeśli jednak zostanie wykryty odpowiednio wcześnie, rokowania dotyczące wyleczenia są zazwyczaj bardzo dobre.

Zwłaszcza osoby, które w dzieciństwie i młodości często doznawały oparzeń słonecznych, mają jasną karnację, mieszkają w słonecznych regionach lub u których członków rodziny występował czerniak złośliwy, powinny mniej więcej co cztery tygodnie samodzielnie sprawdzać skórę pod kątem zmian.

Podczas zabiegu operacyjnego czerniak złośliwy jest usuwany w całości. Szczególnie w tym przypadku regularne wizyty kontrolne po leczeniu są niezbędne.

Guzy jamy ustnej (guzy dna jamy ustnej, szczęki i żuchwy): nowotwory złośliwe mogą występować również w dnie jamy ustnej, na języku, w szczęce lub żuchwie. Pierwszymi objawami mogą być niekiedy ranki w jamie ustnej, które nie zagoiły się po około jednym do dwóch tygodni (i są błędnie uznawane za odleżyny od protezy). Dlatego tak ważne są badania profilaktyczne u stomatologa: często to on jako pierwszy zauważa rozwijającą się zmianę.

Jeśli występuje guz, ważne jest jego całkowite usunięcie podczas zabiegu operacyjnego wraz z ewentualnymi naciekami i przerzutami. Na przykład w obrębie szyi często usuwa się również naczynia i węzły chłonne, ponieważ to przez nie często rozprzestrzeniają się przerzuty (mówi się wówczas o tak zwanej „Neck-Dissection”, czyli usunięciu tkanek okolicy podżuchwowej). Podczas operacji dąży się do całkowitego usunięcia guzów przy jednoczesnym zachowaniu kształtu i funkcji poszczególnych części twarzy.

Jeśli nie było to możliwe, są one następnie odtwarzane metodami chirurgii plastycznej. W przypadku ubytków kości szczęki lub żuchwy można na przykład przeszczepić kość z miednicy lub żeber. W przypadku obszarów skóry możliwe jest przeszczepienie tkanki z przedramienia, pleców lub okolicy klatki piersiowej.

W zależności od wyników badań konieczna może być następnie radioterapia lub chemioterapia.

Po zabiegu

Również po leczeniu należy nadal regularnie zgłaszać się do dermatologa w celu kontroli pod kątem ewentualnych chorobowych zmian skórnych. Statystycznie prawdopodobieństwo ponownego wystąpienia zmiany skórnej jest wyższe u osób, które już wcześniej chorowały.

Zwłaszcza czerniak złośliwy może dawać przerzuty. Dlatego należy koniecznie ustalić z prowadzącym dermatologiem regularne terminy wizyt kontrolnych.

Pozostałe informacje

Wskazówki dotyczące wczesnego wykrywania: Czy ostatnio zauważyli Państwo, że znamię lub inna plama na skórze zmieniły kolor, kształt i wielkość? Może to być oznaką, że wcześniej łagodna zmiana skórna przekształciła się w zmianę złośliwą.

Innymi możliwymi oznakami mogą być nasilone tworzenie się strupów, stwardnienie, skłonność do krwawienia lub sączenie. Należy poprosić dermatologa lub lekarza rodzinnego o sprawdzenie, czy nie kryje się za tym złośliwa zmiana skórna.

Pierwszych wskazówek może Państwu ponadto dostarczyć tak zwana reguła ABCDE:

Asymetria: Czy zmiana skórna jest asymetryczna, czyli nie ma okrągłego kształtu? W takim przypadku może rozwinąć się z niej złośliwa zmiana skórna. Zmiany symetryczne, czyli okrągłe, są natomiast zazwyczaj łagodne.

B — brzegi: Poszarpane, nieregularne lub niewyraźne brzegi „znamienia” mogą wskazywać na rozwój zmian chorobowych. Jeśli zmiana skórna jest wyraźnie odgraniczona od zdrowej skóry, zazwyczaj ma charakter łagodny.

C – kolor: Wielobarwne zmiany skórne (brązowe, czarne, szare, białe, czerwone lub niebieskie) często wskazują na nowotwór złośliwy. Jeśli kolor przez dłuższy czas pozostaje niezmieniony (najczęściej czarny lub brązowy), zwykle nie jest to powód do niepokoju.

D – średnica: Ogólna zasada: wszystkie znamiona o średnicy poniżej pięciu milimetrów są zwykle łagodne. Te, które rosną powyżej pięciu milimetrów lub już są większe, mogą być złośliwe i powinny zostać zbadane.

E — uniesienie: jeśli w ciągu kilku tygodni na wcześniej gładkiej skórze pojawiła się zmiana lub zmiana skórna rośnie „w górę”, może to wskazywać na chorobę.