Kopfzentrum Bielefeld
Cihazlarla tanı
Cihaz destekli tanı yöntemleri, hekim muayenesini görüntüleme yöntemleriyle tamamlar: boyun ultrasonografisi ve üç boyutlu görüntüleme (DVT). Bir yöntemin kullanılıp kullanılmayacağına hekim, bulgulara ve yanıt aranılan klinik soruya göre karar verir.

01
Ultrason (Sonografi)
Ultrason incelemeleri (sonografi) ses dalgalarıyla çalışır ve röntgen ışınları kullanmaz. Baş-boyun bölgesinde, diğer kullanım alanlarının yanı sıra tükürük bezleri gibi yumuşak dokuların, lenf düğümlerinin ve boyundaki değişikliklerin değerlendirilmesinde kullanılır. Ultrason incelemesinin kişiye özel durumda yararlı olup olmayacağına hekim, muayene ve araştırılan klinik soruya göre karar verir. Kopfzentrum Bielefeld'de incelemeler, Siemens Healthineers'ın ACUSON Maple ultrason sistemiyle gerçekleştirilir.

İnceleme nasıl yapılır?
Cilde, ses dalgalarının iletimini iyileştiren bir jel sürülür. Küçük bir prob, incelenecek bölge üzerinde gezdirilir; görüntüler eş zamanlı olarak bir ekranda oluşur. İnceleme ağrısızdır ve genellikle özel bir hazırlık gerektirmeden yapılabilir. Süresi, araştırılan klinik soruya bağlıdır.
Baş-boyun bölgesindeki kullanım alanları
Tipik değerlendirme konuları yumuşak dokularla ilgilidir: Tükürük bezlerindeki şişlikler veya değişiklikler, boyunda büyümüş ya da dikkat çeken lenf düğümleri, boyun kistleri ve cilt altında nedeni belirsiz nodüller. Ultrason, örneğin çocukluk çağında görülen şişliklerde ilk görüntüleme yöntemi olarak da kullanılabilir. Doku örneği alınması gerekiyorsa ince iğne ponksiyonu ultrason eşliğinde hedefe yönelik olarak yapılabilir.
Sınırlamalar ve tamamlayıcı yöntemler
Kemik ve hava, ses dalgalarının yayılmasını engeller; bu nedenle bunların arkasındaki veya hava dolu boşluklardaki yapılar ultrasonla değerlendirilemez ya da yalnızca sınırlı olarak değerlendirilebilir. Kemikle ilgili değerlendirmeler için BT/DVT veya MRG kullanılabilir; yumuşak dokularla ilgili pek çok değerlendirmede MRG özellikle ayrıntılı bilgi sağlar. Bu nedenle ultrason bulguları her zaman şikâyetler, muayene ve diğer bulgularla birlikte değerlendirilir; ekip, sizin durumunuzda hangi yöntemin uygun olduğunu ve nerede uygulanacağını sizinle görüşerek netleştirir.
02
Radyoloji ve DVT
Konik ışınlı BT olarak da adlandırılan dijital volüm tomografisi (DVT), baş ve yüzün seçilen bir bölgesinin üç boyutlu olarak görüntülenmesini sağlayan, röntgen ışınlarına dayalı bir yöntemdir. Özellikle kemik yapılar hakkında ayrıntılı bilgi sağlar. DVT'nin veya başka bir görüntüleme yönteminin yararlı olup olmayacağına hekim, araştırılan somut klinik soruya göre karar verir.

Üç boyutlu görüntüler nasıl oluşur?
Bir röntgen kaynağı ve bir dedektör başın etrafında hareket ederek farklı yönlerden görüntüler alır. Bir bilgisayar bu görüntülerden üç boyutlu bir veri kümesi oluşturur. Bu veri kümesi farklı kesit düzlemlerinde incelenebilir ve üç boyutlu bir model olarak gösterilebilir. Böylece komşu yapıların konumu, şekli ve birbirleriyle ilişkileri değerlendirilebilir.
KBB ve ağız, çene ve yüz alanındaki kullanım alanları
Araştırılan klinik soruya bağlı olarak DVT, burun ve paranazal sinüslerin kemik anatomisini, şakak kemiğini ve çene ve yüz kemiklerini değerlendirmek için kullanılabilir. Üç boyutlu görüntüler, örneğin belirli değişikliklerin veya yaralanmaların araştırılmasını ve bir girişimin planlanmasını destekleyebilir. Her belirti bir röntgen incelemesi gerektirmez; öncelikle hasta ile görüşme ve klinik muayene yapılır.
Kopfzentrum, burun ve paranazal sinüslere yönelik seçilmiş girişimlerde Fiagon ameliyat navigasyonu için BT veya DVT görüntü verilerinin kullanımını açıklamaktadır. Bu yöntemde aletlerin konumları görüntü verileriyle ilişkilendirilir. Navigasyon, girişim sırasında anatomik yönelimi destekler ancak hekimin değerlendirmesinin yerini almaz.
İşleyiş ve hazırlık
Çekimden önce araştırılan klinik soru ve mevcut önceki görüntüler değerlendirilir. Hamileyseniz veya hamilelik ihtimaliniz varsa ekibi bilgilendirin. Görüntüleri etkilememeleri için çekim alanındaki takıların, gözlüklerin veya çıkarılabilir eşyaların gerektiğinde çıkarılması gerekir.
Başınız, incelenecek bölgeye uygun şekilde konumlandırılır. Çekim ünitesi hareket ederken mümkün olduğunca hareketsiz kalın ve ekibin talimatlarına uyun. Çekimin kendisi ağrısızdır; kemik yapıların standart bir DVT incelemesinde genellikle kontrast madde gerekmez. Tam konumlandırma ve süre, cihaza ve çekim protokolüne bağlıdır.
Radyasyondan korunma ve bireysel değerlendirme
DVT, iyonlaştırıcı X ışınları kullanır ve bu nedenle radyasyon içermeyen bir yöntem değildir. Her inceleme için tıbben gerekçelendirilmiş bir endikasyon bulunmalıdır. Çekim alanı ve ayarlar, tanı için gerekli görüntü kalitesine mümkün olan en düşük radyasyon maruziyetiyle ulaşılacak şekilde seçilir. Özellikle çocuklarda ve ergenlerde dikkatli bir yarar-risk değerlendirmesi önemlidir.
Radyasyon maruziyeti; cihaz, görüntülenen hacim ve ayarlar gibi etkenlere bağlıdır. Bu nedenle, DVT'nin her zaman BT'den daha az radyasyon içerdiği şeklindeki genel bir ifade doğru değildir. Hamilelik ihtimali varsa incelemenin gerekli olup olmadığı, ertelenip ertelenemeyeceği veya uygun bir alternatifin bulunup bulunmadığı özellikle dikkatle değerlendirilir.
Sınırlamalar ve alternatif yöntemler
DVT'nin güçlü yönü, kemik yapıların görüntülenmesidir. Yumuşak dokular, sinirler veya tümörün yayılımıyla ilgili birçok klinik soru için başka yöntemler daha uygundur. Geleneksel BT, araştırılan klinik soruya bağlı olarak ek bilgi sağlayabilir; MRG ise X ışını kullanmaz ve yumuşak dokularla ilgili birçok klinik soruda özellikle yararlıdır. Ultrason veya endoskopi de bir incelemeyi tamamlayabilir ya da alternatif oluşturabilir.
Bulgular ve sonraki adımların planlanması
Görüntüler uzmanlık çerçevesinde analiz edilir ve şikâyetleriniz ile diğer muayene ve tetkik bulgularınızla birlikte değerlendirilir. Sonraki adımlar buna göre belirlenir: örneğin ek incelemeler, konservatif tedavi veya bir ameliyatın planlanması. Randevudan önce ekip, hangi incelemenin gerekli olduğunu, nerede yapılacağını ve masrafların karşılanmasına ilişkin hangi konuların dikkate alınması gerektiğini sizinle netleştirir.
Hastaların sık sorduğu sorular
Bu genel bilgiler, kişisel hekim danışmanlığının yerini tutmaz. Sizi muayene eden ekibin talimatları esas alınmalıdır.
03
Manyetik rezonans görüntüleme (MRG)
Manyetik rezonans görüntüleme (MRG), güçlü bir manyetik alan ve radyo dalgalarıyla kesitsel görüntüler oluşturur ve X ışını kullanmaz. Yumuşak dokular, sinirler, tükürük bezleri, damarlar ve kafatasının iç kısmıyla ilgili birçok klinik soruda özellikle ayrıntılı bilgi sağlar. İncelemeler, 1,5 ve 3 Tesla cihazlar kullanan bir iş ortağı muayenehane ile iş birliği içinde gerçekleştirilir. MRG'nin yararlı olup olmadığına ve ne zaman yapılmasının uygun olduğuna hekim, muayene ve araştırılan klinik soruya göre karar verir; ekip, çekimin ne zaman ve nerede yapılacağını sizinle netleştirir.

İşlem süreci
İnceleme öncesinde metal ve implantlarla ilgili sorular netleştirilir ve kulaklarınız için işitme koruyucusu sağlanır. Yavaşça cihazın açıklığına doğru ilerletilen dar bir masaya uzanırsınız. Çekimin kendisi ağrısızdır; çekim sırasında yüksek sesli vurma ve uğultu sesleri duyulur. İnceleme genellikle bir BT çekiminden daha uzun sürer ve hareketsiz yatmayı gerektirir; bir çağrı düğmesi aracılığıyla ekiple iletişimde kalırsınız.
Neden 1,5 ve 3 Tesla?
Tesla değeri, manyetik alanın gücünü belirtir. 1,5 Tesla cihazlar, çok çeşitli klinik sorular için onlarca yıldır güvenilirliği kanıtlanmış görüntüler sağlar. 3 Tesla cihazlar daha yüksek uzaysal çözünürlük sunar ve örneğin iç kulakta, kafa tabanında, sinirlerde veya omurgada bulunan ince yapıları daha ayrıntılı gösterebilir. Hangi cihazın uygun olduğu, araştırılan klinik soruya, vücut bölgesine ve mevcut önceki görüntülere bağlıdır; cihaz seçimi iş birliği yapılan muayenehanenin ekibi tarafından yapılır.
Güvenlik ve sınırlamalar
Manyetik alan ve radyo dalgaları iyonlaştırıcı değildir. Buna rağmen metal parçalar, belirli implantlar, kalp pilleri, insülin pompaları ve eski tip damar klipsleri önceden bildirilmelidir; çünkü manyetik alan bunları etkileyebilir. Kapalı alan korkusu varsa inceleme önceden görüşülebilir ve gerektiğinde destek sağlanabilir. Gadolinyum bazlı kontrast maddeler yalnızca kişiye özel bir değerlendirme sonrasında verilir. Kemik yapılarla ilgili değerlendirmelerde BT veya DVT genellikle daha iyi bir seçenektir.
Randevu, sonuçlar ve sonraki adımların planlanması
Randevu, iş birliği yapılan kuruluşla koordine edilir; mevcut raporlarınızı ve önceki görüntülerinizi yanınızda getirin. Görüntüler uzmanlar tarafından analiz edilir ve şikâyetleriniz, muayeneniz ve diğer bulgularınızla birlikte değerlendirilir. Buna göre sonraki adımlar belirlenir; örneğin konservatif tedavi, ileri inceleme veya bir girişimin planlanması.
Hastaların sık sorduğu sorular
Bu genel bilgiler, kişisel hekim danışmanlığının yerini tutmaz. Sizi muayene eden ekibin talimatları esas alınmalıdır.
Cihaz destekli tanı yöntemleri ne zaman yararlıdır?
Ultrason ve DVT farklı sorulara yanıt verir: ultrason, tükürük bezleri, lenf düğümleri veya tiroit bezi gibi yumuşak dokuları; DVT ise kemik yapıları ve diş taslaklarını değerlendirir. Her iki yöntem de hekim muayenesinin yerini almaz, onu tamamlar. Hekim, bulgulara ve yanıt aranılan klinik soruya göre uygun yöntemi seçer.
Ameliyathanede navigasyon
Kritik yapıların yakınında gerçekleştirilen girişimlerde, ameliyathanedeki navigasyon sistemi aletlerin konumunu üç boyutlu görüntü üzerinde gösterebilir. Kopfzentrum bünyesindeki navigasyon sistemleri donanım sayfasında açıklanmıştır. Donanım sayfasına