Gama kamera ile sentinel lenf düğümü (bekçi lenf düğümü)

Sentinel lenf düğümü nedir?

Sentinel lenf düğümü, tümörün bulunduğu bölgeden gelen lenfin ilk ulaştığı lenf düğümüdür. Tümör hücreleri lenf yoluyla yayılırsa genellikle önce bu “bekçi istasyona” ulaşır. Bu nedenle bu düğüme ilişkin bulgular, boyun lenf düğümlerine yayılım olup olmadığı hakkında bilgi verir ve ameliyatın kapsamının planlanmasına yardımcı olur.

Ne zaman incelenir?

Bu yöntem özellikle baş-boyun bölgesindeki cilt kanserinde (malign melanom), ayrıca ağız boşluğu ve saçlı derinin seçilmiş tümörlerinde yerleşik bir uygulamadır. Karar kişiye özel olarak verilir: Yarar, tümörün türüne, kalınlığına veya yaygınlığına ve diğer bulgulara bağlıdır.

Gama kamera ile görüntüleme

Lenfosintigrafi için tümörün veya daha önce tümörün bulunduğu yerin yanındaki cilde, düşük düzeyde radyoaktif olarak işaretlenmiş bir maddeden az miktarda enjekte edilir. Lenf, bu maddeyi bölgenin lenf akımını alan lenf düğümlerine taşır. Gama kamera bu yolu kaydeder ve hangi düğümlerin ilk olarak aktif hâle geldiğini gösterir. Boyundaki konumu daha kesin belirlemek için görüntüleme sıklıkla kesitsel görüntülerle (SPECT/CT) tamamlanır. İşaretli düğümün üzerindeki cilt, ameliyat öncesinde işaretlenir.

Ameliyatta çıkarılması

Ameliyatta ince bir radyasyon ölçüm cihazı (gama probu), işaretli düğümün sinyalini takip eder. Böylece sentinel lenf düğümü, damarlar ve sinirler arasında derinde bulunduğunda da saptanabilir. Düğüm çıkarılır ve histopatolojik olarak incelenir; bazı durumlarda, sonraki adımlara aynı anestezi altında karar verebilmek için ilk değerlendirme henüz ameliyat sırasında yapılır.

Sonuca göre ne yapılır?

Sentinel lenf düğümünde tümör hücresi yoksa birçok durumda boyun lenf düğümlerinin kapsamlı olarak çıkarılmasına gerek kalmayabilir. Tümör tutulumu varsa boyun diseksiyonu, radyoterapi veya her ikisi gibi sonraki tedavi seçenekleri görüşülür. Kararı ekip, histopatolojik bulgular temelinde hastalarla birlikte verir.

Sık sorulan sorular

Radyoaktivite nedeniyle izole edilmem gerekir mi? Hayır. Kullanılan miktar çok düşüktür ve izolasyon zorunluluğu yoktur. İşaretli maddeye karşı reaksiyonlar nadirdir ve her enjeksiyonda olduğu gibi izlenir.

Görüntüleme ağrılı mıdır? İşaretli maddenin enjeksiyonu küçük bir iğne batması olarak hissedilir. Gama kamera ile görüntülemenin kendisi ağrılı değildir; röntgen çekiminde olduğu gibi yatar pozisyonda yapılır.

Birden fazla düğüm aktifse ne olur? Bu durumda ilk olarak aktif hâle gelen tüm düğümler çıkarılır ve ayrı ayrı değerlendirilir. Sentinel lenf düğümlerinin sayısı, lenf drenaj bölgesine göre değişebilir.