Kopfzentrum Bielefeld
Tükürük bezi tedavisi
Tükürük bezleri, ağız mukozasını nemlendiren ve sindirime yardımcı olan tükürüğü üretir. Her biri çift hâlinde bulunan büyük tükürük bezleri arasında kulak altı, çene altı ve dil altı tükürük bezleri yer alır. Bunlara ek olarak dudaklarda, yanaklarda ve damakta çok sayıda küçük tükürük bezi bulunur.
Şikâyetler ve nedenler
İltihaplar
Ağrılı şişlikler iltihaplanmaya işaret edebilir. Olası nedenler arasında enfeksiyonlar veya tükürük akışındaki bozukluklar bulunur. Tekrarlayan iltihaplanmalar bezde kalıcı hasara yol açabilir; hangi tedavinin uygun olduğu nedene bağlıdır.
Tükürük taşları ve kanal darlıkları
Tükürük taşı veya boşaltım kanalındaki bir darlık, tükürük akışını engelleyebilir. Özellikle yemek yerken ortaya çıkabilen ağrı ve şişlik tipiktir. Çizim, çene altı tükürük bezinin boşaltım kanalındaki bir taşı şematik olarak göstermektedir.
Nodüller ve tümörler
İyi huylu veya kötü huylu tümörler de şişliğe neden olabilir. Yeni ortaya çıkan veya kalıcı bir kitle, ağrısız olsa bile hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Muayene ve tanı
Görüşmede şikâyetler, bunların seyri ve olası tetikleyiciler hakkında bilgi alınır. Ardından ağız boşluğu ve tükürük bezleri muayene edilir. Ultrason, taşların ve bezdeki ya da boşaltım kanallarındaki değişikliklerin değerlendirilmesine yardımcı olur. Bulgulara bağlı olarak MRG, BT veya doku örneği alınması gibi ek incelemeler gerekebilir.
Tedavi seçenekleri
İltihapların tedavisi
Nedene bağlı olarak yeterli sıvı alımı, tükürük bezine hafif masaj yapılması ve tükürük salgısını uyaran uygulamalar tükürük akışını destekleyebilir. Bakteriyel enfeksiyon durumunda antibiyotikler gerekli olabilir. Hangi uygulamaların uygun olduğu muayeneden sonra belirlenir.
Tükürük akışının yeniden sağlanması
Uygun taşlarda veya darlıklarda bezi koruyan yöntemler düşünülebilir. Sialendoskopi, boşaltım kanalının ince bir endoskopla incelenmesini sağlar ve bulgulara göre tedavi amacıyla da kullanılabilir. Yöntem seçimi, diğer etkenlerin yanı sıra taşın konumuna ve büyüklüğüne bağlıdır.
Ameliyat ne zaman gereklidir?
Belirli tümörlerde veya diğer tedavilere rağmen devam eden şikâyetlerde bezin çıkarılması gerekebilir. Tekrarlayan iltihaplanmalar, bezin mutlaka çıkarılması gerektiği anlamına gelmez. Tümörlerde öncelik güvenli tedavidir; dokular ve sinirler tıbben mümkün olduğu ölçüde korunur. Riskler, etkilenen beze ve bulgulara bağlıdır.
Tedavi sonrası takip
Tedaviden sonra iyileşme süreci ve tükürük akışı kontrol edilir. Doku örneği alınmışsa histopatolojik inceleme sonucu görüşülür. Sonraki kontroller, hastalığa ve seçilen yönteme göre belirlenir.