Gãy xương mũi

Chẩn đoán

Gãy xương mũi là loại gãy xương vùng mặt thường gặp nhất. Sau chấn thương, mũi được đánh giá cả bên ngoài lẫn bên trong: Da được kiểm tra về tình trạng sưng, đau khi chạm và biến dạng; soi mũi hoặc nội soi mũi được sử dụng để đánh giá niêm mạc, vách ngăn mũi và tình trạng tụ máu có thể có giữa vách ngăn và niêm mạc. Hiếm khi cần chụp X-quang mũi; chụp cắt lớp vi tính được thực hiện bổ sung khi nghi ngờ có các tổn thương khác ở vùng mặt hoặc nền sọ.

Triệu chứng

Biểu hiện điển hình là đau, sưng và cảm giác căng tức trên sống mũi, kèm theo chảy máu mũi trong những giờ đầu, cảm giác lạo xạo khi chạm vào và mũi lệch thấy rõ. Bầm tím mí mắt và vùng quanh mắt thường gặp trong chấn thương này. Nếu tình trạng khó thở qua một bên mũi kéo dài hoặc vách ngăn mũi phồng lên, cần được bác sĩ đánh giá sớm; rối loạn thị giác hoặc nhìn đôi sau chấn thương vùng mặt là lý do cần đến bệnh viện ngay.

Nguyên nhân

Gãy xương mũi thường xảy ra nhất sau một cú đánh hoặc va đập trực tiếp vào mũi, chẳng hạn khi chơi thể thao, do té ngã, khi xô xát hoặc trong tai nạn giao thông. Vì xương mũi mỏng và nhô ra hơn so với các xương mặt khác, xương này có thể gãy ngay cả khi chịu lực tác động nhẹ. Ở trẻ em, cần kiểm tra xem sự phát triển của khung mũi có bị ảnh hưởng hay không; tình trạng tắc nghẽn đường thở qua mũi kéo dài ở một bên sau gãy xương có thể gợi ý tổn thương vách ngăn mũi.

Các phương án điều trị

Trong những giờ đầu, ưu tiên là chườm lạnh, cầm máu và kê cao phần thân trên; nếu có tụ máu ở vách ngăn mũi, máu tụ sẽ được dẫn lưu kịp thời để tránh tổn thương lớp sụn. Nếu xương mũi bị di lệch, thông thường xương sẽ được nắn kín về vị trí thẳng, dưới gây tê tại chỗ hoặc gây mê toàn thân, tùy theo tuổi và mức độ tổn thương. Thường chờ đến khi tình trạng sưng giảm mới tiến hành nắn chỉnh, thông thường là vài ngày, ở trẻ em thời gian chờ ngắn hơn ở người lớn. Sau đó, vị trí thẳng được duy trì trong vài ngày bằng nẹp bên ngoài và các nẹp nhỏ bên trong đặt dọc vách ngăn; trong thời gian này, cần tránh va chạm vào mũi và không được xì mũi mạnh.

Nếu vẫn còn tình trạng lệch hoặc cản trở hô hấp qua mũi, có thể thực hiện lại thủ thuật vào thời điểm sau đó hoặc kết hợp thêm phẫu thuật chỉnh hình mũi. Sau khi gãy xương mũi, cần kiểm tra xem vách ngăn mũi có thẳng và cả hai bên mũi có thông thoáng hay không; đau đầu hai bên, đóng vảy kéo dài hoặc nhiễm trùng tái diễn là những lý do cần được đánh giá lại.